Glad u Bosni i Hercegovini i smeštanje dece u Vojvodinu 1917–18

Šifra proizvoda: 29962
Glad u Bosni i Hercegovini i smeštanje dece u Vojvodinu 1917–18
Broj strana / Povez / Pismo:
324 / Tvrd / Ćirilica
Dimenzije: -
ISBN: 978-86-515-1429-9
Godina izdavanja: 2018.
Izdavač / Suizdavač: Izdavačka kuća Prometej

Cena: 1.150,00 дин.Cena sa popustom: 920,00 дин.

Glad kao socijalna, psihološka i politička pojava, iako prisutna u vreme Prvog svetskog rata, nije imala pravo mesto u istoriografskim radovima. Započela je 1916. usled suše, nedostatka radne snage, ekstenzivne poljoprivrede i rekvizicije i zahvatila Dalmaciju, Istru, Bosnu i Hercegovinu, Crnu Goru i Srbiju. Uprkos ratnom stanju i administrativnim, političkim i verskim podelama, došlo je do pregnuća Hrvata i Srba u Monarhiji. Organizacija humanitarnog rada doprinela je izgradnji dve mreže poverenika: jedna je organizovala prikupljanje i slanje dece iz pasivnih krajeva, a druga njihovo prihvatanje u žitorodnim predelima. Pokrenuta je akcija širokih razmera – prvo u Hrvatskoj, za decu rimokatoličke veroispovesti, a zatim Srbi iz Zagreba pokreću spasavanje srpske dece u Bosni i Hercegovini. Zemaljska vlada u Sarajevu dopustila je da akcija krene iz Zagreba, privatnom inicijativom Odbora za smeštanje siromašne dece. Dokumenta ukazuju na stav i aktivnosti Zemaljske vlade, Velikog upravnog saveta u Sarajevu, kao prema humanitarnoj akciji od izuzetnog značaja za opstanak srpskog naroda. Na čelu organizacije nalazio se mitropolit Evgenije Letica. Akcija je izvedena zahvaljujući delovanju pojedinaca poput Nikole i Jelene Ćuk, Vase Muačevića, Vojislava Borića i Marka Bogdana, mitropolita, sveštenika i učitelja i imala je za posledicu povezivanje i solidarnost razbijenog srpskog naroda. Zahvaljujući angažovanju Vladimira Gaćinovića, Nikole Stojanovića i Pere Slijepčevića, novčanim prilozima u nju se uključila i srpska emigracija iz Amerike.

Detalji spasavanja dece prikazani su s više aspekata, iz različitih izvora, kako bi se osvetlila ova delikatna tema kojom je autorka godinama okupirana i koja zadire u pitanje savesti potomaka. Aktivnosti emigracije u Americi nisu povezivane sa humanitarnom akcijom sprovedenom u Prvom svetskom ratu. Priliku da sagledam dramatično razdoblje u Bosni i Hercegovini dobila sam zahvaljujući dobrobiti gospodina Žarka Dimića, koji mi je ukazao na dotad nekorišćeni fond u Arhivu Srpske akademije nauka i umetnosti u Sremskim Karlovcima, „Veliki upravni i prosvjetni savet u Sarajevu“, na čemu mu posebno zahvaljujem. Periodika i ostali štampani izvori, iako oskudni, ukazuju na to da je ovaj izuzetni događaj, donekle marginalizovan, nužno prikazati objektivno u svoj veličini, jer je od nacionalnog i opštedruštvenog značaja. Iako nisu zaobilazili ovu temu, pisci srpske istorije pojavu gladi davali su uglavnom kao istorijsku pozadinu drugih tragičnih zbivanja. Autor je  nastojao da istraženo predstavi u autentičnom obliku i o tragičnim pojavama posvedoči dokumentima. Umesto uopštenih formulacija, susrešćemo se sa personalizovanim ličnostima, u konkretnim situacijama, u  nastojanju da se reafirmišu učesnici zaboravljenog dramatičnog razdoblja srpske istorije. – Predgovor

Maja Šovljakov

Maja (Rade) Šovljakov, rođena je 4. 11. 1956. u Cazinu. Srednju poljoprivrednu školu završila je u Futogu. Studije istorije upisala je 1975. godine na Odseku za istoriju na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Novom Sadu, diplomirala je 1981. i 2010. odbranila magistarski rad: Kolonizacija Srba iz Bosne i Hercegovine u južnu Bačku posle Prvog i Drugog svetskog rata (uporedna analiza). Odbranila doktorski rad u Banja Luci 2017. tema rada je Političke i kulturne veze Srba Karlovačke mitropolije i Bosne i Hercegovine 1896–1914. Radi u Osnovnoj školi „Desanka Maksimović“ u Futogu. Bavi se naučno-istraživačkim radom. Objavila je više naučnih i stručnih radova publikovanih u različitim časopisima i zbornicima i dve monografije. Uključena je u  naučno-istraživački projekat: Srpski biografski rečnik, Matice srpske, sa više od 20 biografskih odrednica. Uzela je učešća na više međunarodnih naučnih skupova: Međunarodni naučni skup „Aradska tvrđava, logot za srpske internirce u Prvom svetskom ratu 1914“ u Aradu 2014. Zatim, 2015. godine na Drugoj međunarodnoj konferenciji, u organizaciji Arhiva Vojvodine u Novom Sadu: „Učešća dobrovoljaca i uloga civilnog stanovništva u Prvom svetskom ratu“, u Zborniku radova je saopštenje Uticaj srpskih doborovoljaca i gladi u Bosni i Hercegovini tokom Prvog svetskog rata na rešavanje nacionalnog i socijalnog pitanja. Zatim na Trećoj međunarodnoj konferenciji, u organizaciji Arhiva Vojvodine, 27–28. 10. 2016. u Novom Sadu, Elite u Velikom ratu, u Zborniku radova je saopštenje: Antisrpska histerija Austrougarske u delu Jana Čajaka. Učesnik je naučnog skupa Episkopi eparhije Bačke, Eparhija Bačka kroz vekove, Bačka Palanka 21. 10. 2017. saopštenjem Eparhija Bačka po Šematizmu iz 1916.

Budite prvi koji će napisati recenziju “Glad u Bosni i Hercegovini i smeštanje dece u Vojvodinu 1917–18”

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.


Još nema komentara.